بیانیه هیات داوران انتخاب ناشران نمونه و برگزیده سال 1393

1393/2/9 16:14

به گزارش ستاد اطلاع رسانی بیست و هفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، هیات داوران پس از انتخاب ناشران برگزیده و شایسته تقدیر بیانیه‌ای را منتشر کرد.

در متن این بیانیه آمده است:

هیات داوران انتخاب ناشران برگزیده و نمونه­ سال جاری مفتخر است ضمن اعلام نتایج بررسی­های انجام­شده و معرفی ناشران برتر و برگزیده به شرح و ترتیبی که در پی خواهدآمد، برخی نکات و مسائل محوری در حوزه نشر کشور را به اغتنام این فرصت به استحضار ریاست محترم جمهوری اسلامی، مسئولان نظام تصمیم­ گیری و نیز خانواده­ صبور و کوشای صنعت نشر کشور برساند.

مایه­ مباهات است به همین وسیله در یک بیان کلی اعلام شود که حوزه­ی نشر کتاب در کشور به رغم همه­ کاستی­ ها و تنگناهای متعدد و گوناگون توانسته­ است چرخ­های این صنعت را برای جامعه­ پرافتخار دانش و فرهنگ در ایران فعال نگاه دارد و با وجود مشکلات اقتصادی که از فرط روشنی، بیان آن لطفی ندارد؛ کاروان کتاب کشور همچنان در صیرورت بوده ­است.

هیات داوران لازم می­داند از همه اهالی و اصحاب صنعت نشر در همه­ سطوح نرم­افرازی و سخت­ افروزی که طی یک سال تلاش، با تولید، چاپ و توزیع کتاب، برگنجینه گرانبهای موجود افزوده­ اند، صمیمانه سپاسگزاری کند.

شواهد موجود و اطلاعات هیات داوران حاکی از آن است که صنعت نشر ایران پس از افت و خیز ناگزیر و ناشی از شرایط اقتصادی کشور در آستانه­ فصل تازه­ای از فعالیت خود قرار دارد. امید است در اثنای این فصل تازه، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر نشر کشور در همه زمینه ­ها باشیم.

بسیار بدیهی است آنچه اینک به عنوان نتایج بررسی به استحضار می­رسد به دلیل وسعت و پیچیدگی صنعت نشر نشان­ دهنده­ همه وجوه داوری نبوده و طبعا بعید نیست عزیزان ما در عرصه چاپ و نشر کشور، بخشی از تلاش­ها و مساعی خود را در این نتایج به روشنی نبینند. از این رو، این نتایج به معنای نادیده گرفتن تلاش دیگر ناشران کشور نیست و گاهی فاصله نتایج و بررسی­ها و چنان نزدیک به هم بوده که کار داوری را به غایت سخت می­ کرده است. اما هیات داوران موظف به رعایت مفاد آیین نامه بوده و با تمام توان کوشیده است از آن تخطی نکند. لازم به ذکر است این آیین نامه به نوبه خود نیازمند بازنگری بوده و امید است این مهم در آینده­ نزدیک، مورد توجه مسئولان امر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گیرد.

هیات داوران امیدوار است صنعت نشر در دوران جدید، با ایجاد ظرفیت­های تازه (با توجه به اوصاف تازه­ کتاب و صنعت نشر در فضای مجازی)، گام‌های بلندی برای برون رفت از کاستی­ های کنونی بردارد.

برای هیات داوران موضوع ارتقاء محتوا، تولید متناسب با نیازهای حیاتی کشور، کیفیت نشر و توجه به نشر فاخر در جریان این داوری مورد نظر بوده و لذا شایسته است این ضابطه در آینده و در جهت­گیری شبکه ­های حمایتی مورد توجه قرار گیرد. بسیار روشن است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تولیت حمایت از نشر را بر عمده دارد اما به تنهایی از عهده­ این وظیفه برنخواهد آمد و لازم است نظام آموزشی، اجرایی، اقتصادی و مالی کشور و همه­ بخش­هایی که به کتاب نیاز مستقیم و غیرمستقیم دارند، در این زمینه با نگرش شفاف و اقدام روشن وارد عرصه شوند.

در این مسیر حمایت از جریان تولید محتوا برای رقابت با جریان ترجمه از مهمترین مسائل بوده و نیز حمایت از نوقلمان ویژه در حوزه کتاب کودک و نوجوان از جمله ضابطه­ های مهم دیگر داوری بوده و امید است در آیند نیز بدین مهم توجه جدی شود.

همچنین تلقی عمومی نسبت به کتاب دانشجویی و دانشگاهی و نیز کتاب­هایی که مستقیما در عرصه تولید و توسعه علم و دانش نقش دارند نیازمند بازنگری است و نباید پنداشت که این حوزه با توجه به شرایط کنونی خواهد توانست بدون حمایت و ارائه سهم شایسته، دربردارنده رشد مناسب باشد. کتاب تخصصی و دانشگاهی با کتاب درسی و کمک درسی لزوما هم­معنا نیست و به غایت در خور حمایت­ های مستقیم و غیرمستقیم است.

مسأله دیگر ضرورت شفافیت در سیاست­ها و روش­ها و نیز انسجام هرچه بیشتر در همه­ بخش­ها و پرهیز جدی از چندگانگی برخورودها و سیاست­ها است که ضرورت بیان و تصریح آن در این بیانیه لازم دانسته شده و امید داریم که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این زمینه توجه شایسته خود را بروز دهد.

هیات داوران هم­چنین ناشران معزز کشور را مورد خطاب قرار داده و حل و رفع بخشی از مسائل این حوزه را به دست با کفایت آنان مربوط می­داند. در ماهیت، حرفه­ نشر یک انتخاب است و در قیاس با دیگر حرف جامعه، امتیازات و البته تفاوت­هایی دارد. رقابت بدهی­ترین وجه هر یک از حرفه‌های جامعه است اما رقابت در این صنعت، دامنه­های خاص خود را دارد. حمایت یک ناشر توان‌مند و صاحب عنوان از یک ناشر به مراتب ضعیف­تر، از جمله تمایزات این حرفه است. نگرش بلندمدت و داشتن شبکه­ تولید کتاب ارتباط با مولفان از دیگر ضرورتهاست. البته روشن است که این موارد تنها به عنوان نمونه بیان می­شود و هیچ­کس مانند خود ناشران وظایف فرهنگی و رسالت حرفه­ای نشر سالم را نمی­داند.

اینک نتایج بررسی وضعیت فعالیت ناشران در سال 92 به شرح زیر اعلام می­شود. شایان ذکر است این بررسی طی چند مرحله صورت گرفته­است.

الف- در حوزه ناشران بزرگسال بخش خصوصی شهر تهران:

از میان نامزدهای این حوزه شامل انتشارات جامعه­نگر، سخن، علم، خرسندی و نشر نی، انتشارات جامعه ­نگر و سخن به صورت مشترک به عنوان برگزیدگان این حوزه معرفی می­شوند.

ب- حوزه ناشران بزرگسال بخش خصوصی شهرستان:

برای ناشران این حوزه برگزیده­ای اعلام نمی­ شود اما انتشارات دلیل ما و مرسل به عنوان ناشران لایق تقدی معرفی می­شوند.

ج- حوزه ناشران کودک و نوجوان بخش خصوصی شهر تهران:

از میان نامزدهای این حوزه شامل انتشارات پیدایش، افق و محراب قلم، انتشارات افق و محراب قلم به طور مشترک به عنوان ناشران برگزیده معرفی می­شوند.

د- از میان ناشران این حوزه، ناشری به عنوان ناشر برگزیده معرفی نمی­ شود، اما انتشارات براق و جمال به عنوان ناشران لایق تقدیر اعلام می­شوند.

ه- حوزه ناشران کودک و نوجوان بخش دولتی و نهادهای عمومی:

در این حوزه، از میان موسسات انتشاراتی: مدرسه، پروانه و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، انتشارات کانون به عنوان ناشر برگزیده اعلام می­شود.

و- حوزه ناشران بزرگسال بخش دولتی و نهادهای عمومی تهران و شهرستان:

در این حوزه و از میان موسسات انتشاراتی بوستان کتاب قم، مرکز بین­المللی ترجمه و نشر المصطفی، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، سازمان سمت، سوره مهر، دانشگاه تهران و بنیاد پژوهش­های اسلامی آستان قدس رضوی، موسسات انتشاراتی بوستان کتاب قم و سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی به صورت مشترک به عنوان ناشران برگزیده معرفی می­شوند.

ز- حوزه ناشران بخش ویژه:

هیات داوران به موازات معرفی 6 دسته ناشران فوق­ الذکر و با هدف ترغیب و تشویق ناشران نوپا، خلاق و داری عملکرد مثبت و ویژه در یک حوزه خاص، برای اولین بار سرفصل بخش ویژه را می­ گشاید.

در این حوزه از عمل ناشران نوآور در حیطه شکل و محتوای آثار تولیدی تقدیر به عمل می­آید. هیات داوران با لحاظ کردن شاخص­ های مختلف، ناشران زیر را در بخش ویژه معرفی می­ نماید:

1-    انتشارات متن (وابسته به فرهنگستان هنر) به دلیل ارزش محتوایی آثار، به ویژه چاپ و نشر شاهنامه طهماسبی و کتاب شاهکارهای هنر ایران در مجموعه ­های کشور لهستان

2-    انتشارات فرهنگ معاصر به دلیل ارزش کیفی جمیع آثار و بالغ بر چند دهه تلاش، برای تدوین فرهنگ‌نامه ­های متنوع و فاخر

3-    انتشارات آموت به خاطر تلاش در رونق ادبیات داستانی، شرکت فعال در نمایشگاه‌های استانی، اخذ جوایز متعدد از جشنواره­ ها، تلاش برای جذب نوقلمان و کسب دستاوردهای قابل توجه در عین جوانی و نوپایی

4-    انتشارات عصر داستان به دلیل تلاش در رونق ادبیات داستانی

5-    انتشارات سفیر اردهال به دلیل تلاش در حفظ نسخ خطی

6-     انتشارات حتمی به خاطر کثرت و تنوع آثار تولیدی در حوزه علوم ورزشی در مدت کوتاه فعالیت خود

7-    انتشارات علوم رایانه به دلیل نشر هم‌زمان آثار در قالب متن قابل ارائه در فضای مجازی

8-    انتشارات مینوی خرد به دلیل ارزش محتوایی آثار محتوایی آثار و نوآوری در زمینه فرم و دیگر مشخصات فنی کتاب

9-    انتشارات میزان به دلیل تولید آثار محتوایی قابل توجه برای مخاطب خاص در حوزه حقوق