صدور تابآوری فرهنگی ایران به جهان با نمایشگاه مجازی کتاب تهران/ کنشی فرهنگی برای بازسازی آرامش جمعی
1405/02/12-10:25
محمدعلی بهمنی قاجار برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران را یک کنش فرهنگی مهم دانست و گفت: این رویداد در شرایط فعلی میتواند امیدآفرین باشد و تابآوری فرهنگ ایرانی را به جهان صادر کند؛ امری که در نهایت میتواند به تغییر افکار عمومی جهانی نیز منجر شود.
محمدعلی بهمنی قاجار؛ تاریخنگار و پژوهشگر حقوق بینالملل به ستاد خبری هفتمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران گفت: اصولاً ورود به فرهنگ زندگی و پاسداری از آن در شرایط جنگی و آتشبس ناپایدار، اقدامی بسیار سودمند است؛ چرا که این رویکرد هم در جهت منافع ملی مفید خواهد بود، هم بر روح و روان افراد جامعه تأثیر مثبت میگذارد و هم میتواند به ثبات اقتصادی و سیاسی کمک کند. برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب در ایران یک کنش فرهنگی مهم است که در شرایط فعلی میتواند امیدآفرین باشد و تابآوری فرهنگ ایرانی را به جهان صادر کند؛ امری که در نهایت میتواند به تغییر افکار عمومی جهانی نیز منجر شود.
وی افزود: هرچند وضعیت فعلی ناپایدار و متأثر از فضای جنگی است، اما اگر بخواهیم این وضعیت را بهطور مستمر یادآوری کرده و بر دوش بکشیم زندگی برایمان دشوار خواهد شد. از اینرو باید به فرهنگ زندگی بازگردیم و تلاش کنیم نمایشگاههای مختلف در کشور همچون گذشته برگزار شوند. این میان برگزاری نمایشگاه کتاب بیش از گذشته اهمیت دارد؛ نخست به این دلیل که این رویداد، عرصه عرضه دستاوردهای یکساله اهل تحقیق، نویسندگان و ناشران است؛ دوم اینکه محفلی برای گردهم آمدن محققان، نویسندگان، دانشجویان و علاقهمندان به کتاب بهشمار میرود؛ و سوم آنکه نمایشگاه کتاب نشان میدهد ما فرزندان سعدی، مولانا و حافظ هستیم که حتی در دوران حمله مغول و تاتار نیز اهل فکر، اندیشه و ادبیات بودهایم.
بهمنی قاجار ادامه داد: در شرایطی که هنوز سایه جنگ بر سر کشور وجود دارد برگزاری نمایشگاه کتاب بهصورت برخط از منظر شخصی، اجتماعی و ملی میتواند بسیار کمک کننده باشد. از منظر شخصی؛ هر یک از ما بار این حوادث تلخ را بر دوش کشیده و سال سختی را پشت سر گذاشتهایم، بنابراین اکنون نیاز داریم لحظاتی از آرامش و آسودگی را تجربه کنیم و از فشار و تنش فاصله گرفته و به کتاب، زندگی و فرهنگ بیندیشیم و از فضای جنگ و کشتار فاصله بگیریم.
این پژوهشگر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این نکته که از منظر اجتماعی؛ چنین رویدادهایی به شادابی جامعه کمک میکند و در سطح ملی؛ نشان میدهد که زندگی در ایران همچنان در جریان است، گفت: دشمنی که به ما حمله کرده بر این ادعا تأکید دارد که نظم زندگی ایرانیان را بر هم زده است؛ بنابراین هرچه بیشتر نشان دهیم که زندگی در کشور به روال سابق ادامه دارد در واقع نوعی مقابله با این روایت و نشانهای از ناکامی او در دستیابی به اهدافش خواهد بود.
نویسنده «تمامیت ارضی ایران» با تأکید بر اینکه برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب دسترسی به کتاب را برای مردم سراسر کشور فراهم میکند، ادامه داد: هر نوع کتاب و روایتی میتواند برای مخاطب جذاب باشد؛ حتی کتابهای بهاصطلاح زرد نیز ممکن است برای گروهی سرگرمکننده باشند و نمیتوان از این واقعیت غافل شد. هرچند من با این نوع آثار میانهای ندارم و برخی از آنها را ترویجکننده خرافات و شبهعلم میدانم اما در مجموع، کتاب بهعنوان یک رسانه نسبت به محتوای موجود در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی از انسجام و استناد بیشتری برخوردار است و منابع گستردهتری را در بر میگیرد؛ بنابراین هر کتابی میتواند در جای خود مفید و کمککننده باشد.
وی با اشاره به اهمیت مطالعه تاریخ افزود: کشور ما مهد مورخان بوده و آثار تاریخی میتوانند ما را بیش از پیش با هویت و گذشتهمان آشنا کنند. این آثار به ما یادآوری میکنند که زندگی اجتماعی ایرانیان در طول سههزار سال گذشته همواره با فراز و نشیب همراه بوده و در کنار سختیها، دورههای شکوفایی نیز وجود داشته است. تاریخ، ما را با مفهوم «ابدیت ایران» آشنا میکند؛ مفهومی که نشان میدهد ایران در طول این سههزار سال همواره پایدار و ماندگار بوده است. یونانیان حمله کردند، امپراتوری هخامنشی سقوط کرد، اما پس از آن اشکانیان ظهور کردند و رومیان را به زانو درآوردند. با افول اشکانیان ساسانیان آمدند و عظمت ایرانشهری را احیا کردند. پس از حمله مغول نیز با وجود خسارات فراوان، اندیشمندان بزرگی ظهور کردند و نهضتهای علمی و دانشگاهی شکل گرفت.
محمدعلی بهمنی قاجار در پایان گفت: در ۵۳۰ سال گذشته یعنی از دوران صفویه تاکنون، ایران بهطور مستمر دارای حکومت مرکزی بوده و رویدادهایی همچون حملات عثمانی، روسهای تزاری، متفقین و نیز دفاع مقدس هشتساله را پشت سر گذاشته است. امسال همچنین یکصد و بیستمین سال مشروطیت است؛ ۱۲۰ سال تلاش ایرانیان برای آنکه شهروند باشند نه رعیت، زندگی آزاد داشته باشند، در تعیین سرنوشت خود نقش ایفا کنند و از حق حاکمیت بهرهمند شوند. این روایت تاریخی همچنان با ما همراه است و همه این موارد، اهمیت مطالعه تاریخ را بیش از پیش نشان میدهد. با مطالعه تاریخ به عمق تاریخی دست مییابیم و با رسالت تاریخی خود آشنا میشویم؛ امری که در شرایط کنونی میتواند بسیار راهگشا باشد.